آقای ملاعثمان که با او در مسجد خواجه زودمراد آشنا شده بودم، به استقبال آمد و ما را به داخل مسجد راهنمایی کرد. هنگام اذان بود و مردم آماده اقامه نماز می­شدند. ما هم می­خواستیم تجدید وضو کرده و به ثواب نماز جماعت برسیم. ما را به ضلع جنوبی مجموعه که دستشویی­های مسجد در آنجا بود، راهنمایی کردند. درب دستشویی قفل بود و خادم آن را به احترام مهمانان گشود. وضوخانه کامل و تمیزی بود که پنج یا شش دستشویی اسلامی مجهز به شیر آب، دوش حمام و سطل آشغال داشت. کاشیکاری شده­بود و در قسمتی هم که وضو می­گیرند چندین شیر آب، محل نشستن، آینه و دمپایی و در قسمت سوم نیز جالباسی، آینه و چندین حوله تمیز وجود داشت. این بهترین و تمیز­ترین وضوخانه­ای بود که در مساجد سمرقند و بخارا دیدم. البته بعد متوجه شدم که آنجا محل وضوی مهمانان ویژه است و مردم محل در قسمت مجاور آن وضو می­گیرند که آن هم معمولی، اما تمیز بود. پس از وضو در نماز جماعت به امامت ملاعثمان شرکت کردم و او کاملا از این مسئله راضی به نظر می­رسید.

 بگذریم، آرامگاه امام بخاری یا خواجه اسماعیل، مجموعه­ای عبادی، فرهنگی و باستانی است که از چند بخش تشکیل می­شد:

الف. صحن مسجد امام بخاری، فضاي گسترده و صحني بس بزرگ داشت كه در ضلع شمالي صحن، آرامگاه امام بخاري قرار گرفته بود. درختان بزرگ چنار و کهنسال بر بالای آن سایه افکنده و فضای مطبوعی را پدید آورده بود. کف صحن با سنگ­های شش گوشه تزیین شده بود. اطراف راهرو با گل­های رنگارنگ و زیبا چشم را نوازش می­کرد و چراغ برق­هایی در طول شب و روز روشنی بخش آن مجموعه بود. تعداد زیادی تخت چوبی نیز در سایه درختان گذاشته بودند که مردم بر آن می­نشستند و با هم به مبادله افکار می­پرداختند. .....  از وقفه ایجاد شده پوزش می طلبم لطفا جهت رعایت حقوق ناشر و استفاده کامل به متن کتاب مراجعه بفرمائید.