مجموعه نقوشی به صورت چهار عددی بر درهای چوبی موزه حک شده بود. می­گویند این نقوش از عناصر اربعه: آب، خاک، آتش و باد در فلسفه قدیم حکایت می­کند و به هنگام تسلط کمونیست­ها یکی بر آن افزودند و عدد را به پنج رساندند. در سمت چپ موزه، رصدخانه الغ بیگ قرار داشت که سر در آن نمایان بود. اگر کسی راهنمایی نکند گمان نمی­کنی که روزگاری آنجا رصدخانه معروف دوره تیموریان بوده است. رصدخانه مزبور در سال­های 1428 - 1429 م . (832 هجري) ساخته شده و هفت مناره و سه طبقه داشت كه پس از مرگ الغ­بيك به دست مردم خرافاتي كه ايجاد آن را از گناهان كبيره مي­دانستند، ويران شده، زیر خروارها خاک مدفون شده بود. اما به مقتضی این که علم پرتویی از نور خداست و نمی­توان آن را  با پف­کردن خاموش کرد، باستان شناسان روسی که از قضیه بویی برده بودند درسال 1908 و 1948 م. کاوش­هایی در محل انجام دادند و در نتیجه سيماي رصدخانه و بقاياي آن نمودار شد و قدرت علمی یک شاهزاده دانشمند را به رخ متحجران کشید و نشانی دیگر از تمدن اسلامی به دست داد.

 رصدخانه الغ­بيگ در زمان خود يكي از بارزترين رصدخانه‌هاي سده نهم در سطح جهان به شمار مي‌رفت. رصدخانه داراي دو طبقه و طرحي دايره شكل (با قطر 46 متر و بلندي 5/30 متر) داشته است. هم اكنون گردشگران مي‌توانند مربع جداري رصدخانه را كه از جنس سنگ مر‌مر است و 2/40 متر طول دارد، به خوبي مشاهده کنند. مربع جداری، درون سطح زمين قرار دارد و برای ثبت کردن بلندي آفتاب نسبت به افق و تعيين كردن اينكه خورشيد در چه درجه‌اي از مدار قرار گرفته، ايجاد شده است. مربع جداري در واقع كماني شكل و به صورت يك چهارم دايره است كه بر روي سكوي منبري شكل ايجاد مي‌شود و مهم‌ترين ابزار رصدي در رصدخانه به شمار می­آید. اين دستگاه براي رصد نيمروزي هم به كار مي‌رفت؛ يعني هنگامي كه يك ستاره يا ماه، درست در نصف النهار محل رصد قرار مي‌گرفت، بلندي آن نسبت به خورشيد اندازه‌گيري مي‌شد.

 ابتدا مربع جداري با درجه 90 به زمين مماس شده، انتهاي آن در تراز مركزش قرار گرفته و دهانه‌اش به سوي نيمروز است. در مركز سقف روزنه يا شكافي ايجاد مي‌كردند كه نور خورشيد از آن بر روي مربع دايره­اي كه خود در سايه يا در تاريكي قرار داشت، مي‌افتاد و درجه آن معلوم مي‌شد. الغ بیگ درجه­هایی بر روی آنها نوشته بود و محل ستارگان را از آنجا رصد می­کرد. گویند از قضا زیج او بسیار هم دقیق بود بگونه­ای که با رصد­های دقیق امروزی با دوربین­های مدرن، تفاوت چندانی نداشت. یک نظر کارشناسی اطلاعات دقیق­تری به دست می­دهد و در توصیف رصدخانه چنین می­آورد:  ..... برای مطالعه کامل و رعایت حقوق ناشر لطفا به متن کتاب مراجعه فرمائید. از وقفه ایجاد شده معذرت می خواهیم